विठू s s , विठोबा s , विठुराया ।

विठू s s , विठोबा s , विठुराया ।
उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी । देवा या  ।।

लक्ष  पाऊले चालावी ।  आंस जीवींची पुरवावी ।।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।। १।।

पंढरी क्षेत्र हे पावन  ।  पुंडरिकाचे जे निधान ।।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।२।।

चंद्रभागा नदी स्नान  ।   अखंड नामाचे  कीर्तन ।।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।३।।

पायां  लागती, उरी भेटती  । मनाच्या गांठीं सैल करती  ।।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।४।।

माथा टेकती , गूज सांगती  ।   दर्शने सुखताती यदुराया  ।।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।५।।

विसरुनी जाती वेगळी नाती  ।  अवघी सारी एकचि होती  ।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।६।।

आमुचा ज्ञानोबा आमुचा विठोबा ।  अखिल संतांची केवढी किमया ।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।७।।

जोवरी नाही होत युगांत । तोवरी चालो अखंड हे व्रत ।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।८।।

येतांचि मूळ टाकूनी देहो  ।  खेद ना खंत शांतीच राहो  ।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।९।।

एवढे मागणे नाही बा फार । राहतो स्वस्थ टाकुनी भार  ।

उभा विटेवरी । कर हे कटावरी । पाहावे डोळाभरी ।  देवां या  ।।१०।।

राग  : चारुकेशी  |  

आरोह :  सा रे ग न प ध  नि  सां |  

अवरोह : सां नि ध  प म ग म रे सा || 

वादि :म   , संवादी  : सा 

ध , नि कोमल  बाक़ी शुद्धः  ताल : विलंबित एकताल

स्थाई : 
शब्द :  ना जानु मैं क्यूँ तोरी किरपा ना छाई हम पर | 

(११) रेग मप गम  - , मम  रेसा  नि   सा  (१२)  नि    ध    नि   सा   (x १ ) म  -  ग  - 

       नाs  ss   ss   - .  जाs   ss     ss   ss             नु      s     मैं     s            क्यूँ  s  s  s
   (२)  रे  ग म  प   (३  प   -  (४ )  प  ध  (५)   धप  मग रेग म-    (५ )  ग   म     (६) रे  सा
          तो  s  s    s   -   री              कि र           पा s   ss    ss  s -            ना   s           s    s
(o७ )  सांध   धनि    ध    प    (८)  प  ध   नि  -   (९)   धप  मग रेग -   ( १०)  म  -   रे  सा
          छाs      ss        ss    s           ई   s    s   s           ह s   s s   म  -           प    s   र   s
अन्तरा :
शब्द : नित तुमरी रटत नाम तेरो भरोसे सब काम ||
(११ )  नि  सां  रेंसां निध  (१२ )  नि  -  नि  -    (x १ ) सां   -   -   -      (२)  रें   नि   सां  सां-
         नि   त   ss    ss               तु    s   म               री   s   s   s              र   s     ट     s
(३)  ध   नि   ध   प      (४)  मग रेग   म   म    (५) धनि   सां   - सां    (६)   धनि  सांगं
       त   s      s    s              नाs  ss    s     म          तेs     s     s   s            रो s     ss     
(०७}  रें    -    सां   -    (८)    ध    नि   ध    प    (९)   मग  रेग  म   -  (१०)   रे    -  सा   -
          भ    s   रो     s             से     s    s     s            सs    बs   s    s          का  s   म    s         

******                                                 ******                                        ******


         

धन्य तुझा दरबार बाबा धन्य तुझा दरबार ।।

धन्य तुझा दरबार बाबा धन्य तुझा दरबार ।।

धन्य तुझा दरबार बाबा धन्य तुझा दरबार ।।

 दिंडी काढुनी पाय दमविती  । नामघोषे शीण विसरती  ।।

अन्नछत्रे मार्गी लाविती  । भक्तीचा अचंबा फार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।। १।।

दीन गरीब लाचार  ।  त्यांची रांग लांबच फार ।।

नाही तरी कुठे तक्रार । भक्ति वाहते अपरंपार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।२।।

रांग लाविती तोडुनी जाती । धन दांडग्यां मध्ये घुसती  ।।

घुसती आणि आपटूनी घेती । जमा डोई वरचा  भार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।३।। 

जो बाबा बसला पारावरी । तो झाला संगमरवरी ।।

अंगावर झूल जरतारी  ।  झटगमगाट झाला थोर ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।४।। 

इथे भक्तीचे काम संपले । जगाच्या आठवणीत फिरले ।।

बाहेर  शोधू लागले । दाखविण्या काही आधार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।५।। 

खिसे कापती वस्तू लुटती । गंडे दोरे ताईत विकती ।।

फसती त्यांसी फसवती  ।   खुळचट आशेचा व्यवहार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।६।। 

सोंगे काढुनी उदी उधळती । दात विचकूनी भीक मागती ।।

बाबाचा अवतार म्हणवती  । निव्वळ ढोंग आविष्कार  ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।७।। 

उमलत्या फुलांचा बाजार । चिमुकल्या मुलांचा बाजार ।।

लोटती तृतीयपंथीं लाचार ।  किती मोजावे व्यवहार  ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।८।। 

अर्धोन्मीलित कळ्यांचा व्यापार । उमलत्या मुलींचा व्यापार ।।

भक्तीला वासना शेजार  । तरी हे तीर्थ क्षेत्र म्हणणार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।९।। 

चमत्कार म्हणुनी थोर ।  कर्तृत्व होई हद्दपार ।।

सर्व टाकुनी त्यावरी भार । निष्क्रिय शून्य विचार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।१०।। 

करितो गा  विनवणी । नका ठेवू त्यास कोंडूनी ।।

राहू दे स्वहिताच्या  मनी । करुणा अपरंपार ।।

बाबा धन्य तुझा दरबार  ।।११।।

रिश्ते हो या रास्ते

अक्सर आकर फसते |  रिश्ते हो या रास्ते || १ || 
कुछ पैदाइशी  होते | कुछ आपनहि बनाते ||२|| 
कभी चलते कभी रुकते | पीछे मुड़के देखते || ३||
खुदपेहि खुश होते | थोड़ा बहुत पछताते || ४|| 
क्या खोया क्या पाया | हिसाब लगाए रहते || ५ || 
कभी मोड़ देते तो | कभी ख़त्म कर देते || ६|| 
जभी अपना मानते | वापस नहीं छोड़ते || ७|| 
खुदबखुद चलते नहीं | दोनों चलाने पड़ते ||८ || 
दोनोंका अंत नहीं | ये क्यूँ नहीं समज़ते || ९ | 
दिमागसे भले जानते | दिलसे कहाँ मानते || १० || 
राह राहबर दोनों गुजरते | फिर याद किसको आते || ११ || 
सदियोंसे यही आया चलते | सिर्फ ग्यानी पार लगाते || १२ || 

सांजवेळ ( Twilight )

सांजवेळ 
न दुखणारा सांधा नाही  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। १
नोकरी वा धंदा नाहो  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। २
हिशेबात  फायदा नाही ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। ३
डोई ठेवण्या खांदा नाहो  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। ४
बाकी रस्ता साधा नाहो  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। ५
हाती काठी त्रेधा  नाहो  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। ६
धांगडधिंगा धिं धा  नाहो  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। ७
वृत्त मुक्त छंदा नाही  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। ८
श्याम झाली चन्दा नाहो  ।
जगण्यासाठी वांधा नाही  ।। ९
सांजवेळ हि अशीच राहो ।
मुक्त शांतीचा वेध पाहो ।। १०

जगात आहे , जगच आहे

जगात आहे , जगच आहे , जगत आहे, जम्मत आहे  | १
कालचा काल कालच सरला आठवणीत गम्मत आहे  | २
उद्याचा उद्या उद्याच येईल याची फसवी खातरआहे | ३
विश्वाच्याहि विश्वासाला अविश्वासाची  झालर आहे | ४
सर्वत्रगम स्थिर अवकाशाला माझेपणाची कातर  आहे | ५
विश्वाला घर एक मानले तरी खोल्यांमध्ये अंतर आहे | ६
हर दालना विभा विभागुनी नेमुनी दिधला वापर  आहे | ७
जोडुनी कोंडुनी आपुली करुनी केलेला अति विस्तार आहे ।८
जन्मा आली जंगली मेली आपुलाच सर्व अंतपार आहे ।९
रहिवासी , घरे बदलली तरी गजबजआणि वावर आहे ।१०
घरे नांगरली नगरे उठवली शासन तरीही निडर आहे ।११
त्यांचाही क्रम कधीतरी आहे नवमातीचा एक थर आहे ।१२
कशासाठी उठाठेव चाले हि कोणाचीदुनियेक करमणूक आहे ? । १३
हो मोकळा भाव मनीचा करुनी जे कधी संपणार आहे । १४

ऋणनिर्देश  : गझल : दुनियामे हूँ दुनियाका तलबगार नही हूँ 

GEETA CHAPTER 12, STANZAS 3,4 @ 5

GEETA CHAPTER  12, STANZAS 3,4 & 5

TEXT :
ये त्व्क्षरंनिर्देष्यंव्यक्तं पर्युपासते |
सर्वत्रगमचिन्त्यम्  कूतस्थंचलम् ध्रुवम् ||12:3||

Word to word translation 
ये  ( those ) तु ( but ) अक्षरम् ( imperishable ) अनिर्देश्यम् (undefinable )
अव्यक्तम्  ( unmanifetsed ) पर्युपासते  ( worship ) सर्वत्रगम्  ( omnipresent ) 
अचिन्त्यम् ( beyond thought ) च (also ) कूटस्थम्  ( deep rooted ) 
]अचलम्  ( immobile) ध्रुवम् ( constant )

TEXT
संनियम्येन्द्रियग्रामं   सर्वत्र  |
ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ||12:4||

Word to word translation 
संनियम्य ( controlled ) इन्द्रियग्राम्  ( assembly of body organs )
सर्वत्र ( every where )  समबुध्हयः ( equal thinking ) ते ( they )
प्राप्नुवन्ति ( cone to ) माम् एव  ( me only )
सर्वभूतहिते रताः ( compassionately engaged with welfare of every being )

TEXT 
क्लेषोःधिकतर्स्तेषांमव्यकतासक्तचेतसाम् |
अव्यक्त हि गतिर्दुखः देहवद्भिरवाप्यते ||12:5 ||

Word to word translation 
क्लेषः ( hard  ) अधिकतरः ( more ) तेषाम् ( for them ) 
अव्यक्तः  ( unexpressed ) असक्तचेतसाम् ( unattached minded ) |
अव्यक्त (unexpressed ) हि (only ) गति: ( route ) दुखः  ( pain ) 
देहवद्भििः  ( the body conscious ) अवाप्यते  ( beyond reach  )

Commentary :"

For sake of continuity these three stanzas are better addressed together. Very first stanza Arjuna has identified two type of Yogi , one who are devoted to the Lord as manifested and others who meditate on the formless absolute . The :Lord in second stanza has not made any choice but explained three qualifications to be the best seeker like ushering into him the mind, extreme faith, constant worship. These qualities can be applied to both.

Next three stanzas are like caution to those who choose the meditative option of formless.
3) Two words used in the first stanzas " अक्षरम " and " अव्यक्तम " is expanded in greater detail . Few more words are added further like "  अनिर्देश्यमं " one which can not be pointed out , " सर्वत्रगंम " present everywhere , " अचिन्यम " inconceivable , " कूटस्थं " like a mold for casting , "अचलम " immovable, " ध्रुवम " constant . This is typical denial style called as " व्यतिरेक " using denial like not this, not this. The seeker is expected to fathom the fact something remains after each and every denial.

4) After having identified what is to be meditated upon, the Lord is listing pre-qualification to set on this path. i) Getting all body organs under control,  ii) equanimity of intellect every where and iii) engaged in the welfare of every creature. The result is declared that such seeker will attain me only.
The practical part for control over organs can take lots of rules and regulations can be derived from this like practice of fasting, celibacy , denial of sentient pleasures and so on. Also needed in purification of inside which comes from holding same dispassionate and detached view for all people and occasions . Not to be excited by gain nor to be depressed by the loss . In spite  such of dispassion and detachment the seeker is expected to be actively engaged in the welfare of the world around him and not run away from the world and duties .

5.  The lord acknowledges manifold hardships and pain as compared to other who worship on the manifested form. This happens because the body identification is very difficult to do away with. Difficult of not impossible to meditate using the body organs and yest deny them as unreal.